Dzisiejszy wpis poświęcimy tematyce rozniecania ognia w lasach.
fotografia: Pavel Danilyuk
Jak wszyscy dobrze wiemy, przestrzeganie zasad z tym związanych jest szczególnie istotne z punktu widzenia naszego bezpieczeństwa, jak i ekologicznego dobrostanu zasobów naszej planety. Coraz częstsze zaprószenia ognia, często niestety inicjowane przez nieopatrzne zachowanie ludzi, pokazują, że tematykę warto poznać od podszewki. A przepisy są następujące.
Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 o lasach (Dz. U. z 2022 r. poz. 672) zwaną dalej u.o.l., w lasach oraz na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu, zabrania się działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo, a w szczególności:
- rozniecania ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego;
- korzystania z otwartego płomienia;
- wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych.
Powyższy przepis nie wskazuje w jaki sposób nadleśniczy powinien dokonywać wyznaczania miejsc, w których dopuszczalne jest rozniecanie ognia. Gdybyśmy chcieli traktować ten przepis dosłownie – moglibyśmy wywnioskować, że wyznaczenie tych miejsc może odbywać się w sposób całkowicie dowolny.
Niemniej jednak szczegółowo ww. kwestię uregulowano w „Instrukcji ochrony przeciwpożarowej lasu” (dalej: Instrukcja) stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr 81 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 23 grudnia 2019 r., obowiązującym w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych od dnia 1 stycznia 2020 r.
Instrukcja wprowadza odmienne zasady wyznaczania miejsc, w których dopuszczalne jest rozniecanie ognia w zależności od tego czy posługiwanie się otwartym ogniem jest związane z gospodarką leśną czy też nie. Ponadto daje nadleśniczemu możliwość wyznaczenia stałych oraz czasowych miejsc posługiwania się otwartym ogniem. Przechodząc do meritum przepisy w tym zakresie wyglądają następująco.
Posługiwanie się ogniem niezwiązane z gospodarką leśną
Posługiwanie się otwartym ogniem w lesie lub w odległości do 100 m od jego granicy w działalności gospodarczej niezwiązanej z gospodarką leśną dozwolone jest w miejscach uzgodnionych z nadleśniczym.
Stałe miejsca posługiwania się otwartym ogniem
Stałe miejsca posługiwania się otwartym ogniem w lesie wyznacza nadleśniczy poprzez ich techniczne zagospodarowanie. Co warte podkreślenia – miejsca te wyznacza się jedynie w celach turystyczno-wypoczynkowych. Stałe miejsca każdorazowo naniesione są na mapy, którymi posługują się osoby monitorujące zagrożenie pożarowe lasu. Dzięki takiemu podejściu, aktywność w tych rejonach jest stale monitorowana, a w konsekwencji zapewnia to dużo większe bezpieczeństwo dla lasu i ludzi w nim przebywających. W takim przypadku nie jest już wymagane dodatkowe (np. pisemne) wyznaczanie przez nadleśniczego miejsca, skierowane do konkretnego podmiotu. Wobec powyższego, stałe miejsca posługiwania się otwartym ogniem powinny zostać odpowiednio oznaczone oraz zawierać zasady korzystania z nich oraz odpowiednią infrastrukturę, taką jak np. wyznaczone paleniska.
Czasowe miejsca posługiwania się otwartym ogniem
W przypadku czasowych miejsc posługiwania się otwartym ogniem w lesie Nadleśniczy, wyznaczając takie lokalizacje, obowiązany jest do pisemnego określenia miejsca i warunków bezpiecznego posługiwania się ogniem w lesie oraz sprawowania nadzoru nad ich przestrzeganiem. W tym przypadku, odmiennie niż przy stałych miejscach posługiwania się otwartym ogniem w lesie, Nadleśniczy ma obowiązek pisemnego określenia lokalizacji i warunków posługiwania się ogniem w lesie oraz sprawowania nadzoru.
Podstawowa różnica pomiędzy stałymi i czasowymi miejscami posługiwania się otwartym ogniem jest taka, że te stałe są ogólnodostępne i nie jest wymagane otrzymanie indywidualnej zgody na korzystanie z nich. Natomiast w przypadku czasowych miejsc każdorazowo wymagane jest pisemne wyznaczenie przez Nadleśniczego takiego miejsca oraz określenie zasad korzystania z niego,
Posługiwanie się ogniem związane z gospodarką leśną
Nieco inaczej wygląda sytuacja, kiedy otwartym ogniem w lesie i w odległości do 100 m od lasu posługujemy się przy wykonywaniu czynności związanych z gospodarką leśną lub ochroną przyrody. Wtedy, na technologiczne zastosowanie ognia, Nadleśniczy powinien wyrazić zgodę, z określeniem:
- miejsca,
- czasu
- oraz warunków posługiwania się ogniem.
Ponadto, prowadzący prace związane z używaniem ognia zobowiązany jest powiadomić nadleśnictwo o przewidywanym okresie trwania oraz miejscu wykonywania tych prac. Z kolei nadleśnictwo powinno powiadomić własne służby oraz właściwe dla danego terenu stanowisko PSP. Warto także podkreślić, że Nadleśniczy może w okresach szczególnego zagrożenia pożarowego lasu wstrzymać wyznaczanie miejsc posługiwania się otwartym ogniem oraz anulować lokalizacje wcześniej wyznaczone.
Forma wyznaczania miejsc, w których dopuszcza się rozniecanie ognia
Ustawa, jak i Instrukcja nie wskazują w jakiej konkretnie formie (oprócz tego, że ma to być na piśmie) Nadleśniczy powinien wyrażać zgodę na technologiczne zastosowanie ognia czy też wskazywać czasowe miejsca posługiwania się otwartym ogniem. Zgodnie z § 22 ust. 3 Statutu PGL LP Nadleśniczy wydaje zarządzenia i decyzje, obowiązujące na obszarze nadleśnictwa. Wobec powyższego, wydawane przez Nadleśniczego zgody, czy też wyznaczenie miejsc posługiwania się ogniem, powinny przyjąć jedną z ww. form.
