W dzisiejszym wpisie przybliżymy tematykę zakupu lasów prywatnych przez Lasy Państwowe. Przyjrzymy się w szczególności sytuacji, kiedy lasy prywatne objęte są dofinansowaniem na zalesienie, czyli dopłatami do zalesienia przyznawanymi przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR).
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz orzecznictwem należy wskazać, że ze strony Lasów Państwowych brak jest przeciwwskazań oraz ryzyk związanych z przeprowadzeniem transakcji związanych z nabywaniem lasów prywatnych z dopłatami z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW). Jedyną stroną, która może ponieść ryzyko związane z transakcją sprzedaży lasu prywatnego z dopłatami na zalesienie, jest Beneficjent tych środków, który może być zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania.
Warto podkreślić, że w zależności od konkretnej sytuacji, Beneficjent może być zobowiązany do zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania w przypadku, gdy m.in.:
- Przeniósł własność zalesionych gruntów na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a nowy właściciel tych gruntów nie utrzymał zalesienia przeprowadzonego na tych terenach przez okres trwałości projektu. Okres ten wynosi 5 lat od daty wypłaty wsparcia (mówi o tym § 25 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej).
- Co zaś w przypadku gdy dopłaty nadal obowiązują (nie zostały wypłacone w całości), a nastąpiło przeniesienie własności gruntów objętych dofinansowaniem w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy po otrzymaniu decyzji o przyznaniu pierwszej premii pielęgnacyjnej lub pierwszej premii zalesieniowej? W takiej sytuacji, nowy właściciel tych gruntów może otrzymać kolejne premie pielęgnacyjne lub zalesieniowe pod warunkiem spełnienia określonych wymogów w art. 43 ustęp 2 ustawy – czyli spełnienia kryteriów do uzyskania wsparcia z tego programu (§ 22 ust. 1 rozporządzenia). W tym przypadku Lasy Państwowe nie mogą być Beneficjentami wsparcia na zalesienie, ponieważ rozporządzenie wyraźnie wskazuje, że rolnik, jednostki samorządu terytorialnego (JST) oraz jednostki organizacyjne JST mogą ubiegać się o taką pomoc pod dodatkowymi kryteriami. Zatem Beneficjentowi może zostać pomniejszona kwota przyznanej dopłaty.
Bazując na tym co zostało zapisane powyżej, jeśli dany teren spełnia kryteria pozwalające na nabycie go przez Lasy Państwowe, fakt, że las prywatny objęty jest dopłatami unijnymi z ARMiR, nie stanowi przeszkody w zakupie.
Doświadczenie Lasów Państwowych w tym obszarze pokazuje, że LP nabywają takie nieruchomości z pewnym zastrzeżeniem. Przygotowując się do transakcji, proszą one o złożenie oświadczenia przez Sprzedającego odnośnie korzystania lub niekorzystania z programów finansowanych lub współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, programów PROW lub innych form wsparcia finansowego na zalesianie gruntów, zgodnie z określonym wzorem. Warto również w takim oświadczeniu zaznaczyć, że Sprzedający jest świadomy, iż instytucja finansująca może zażądać od niego zwrotu całości lub części przyznanej dopłaty w przypadku dokonania sprzedaży nieruchomości. Dzięki temu Kupujący będzie miał pełną świadomość tego, jaką nieruchomość nabywa (bez konieczności spekulowania, czy były przyznane dopłaty na zalesienie), a Sprzedającemu zostaną przedstawione potencjalne ryzyka związane ze sprzedażą lasu prywatnego z dopłatami.
