W dzisiejszym wpisie bliżej przyjrzymy się konsekwencjom, jakie mogą spoczywać na Kole Łowieckim w związku z niesporządzeniem protokołu oględzin lub szacowania.
Zgodnie z przepisami art. 46a ust. 4 oraz 46c ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (inaczej: u.p.ł.) dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego ma obowiązek sporządzenia odpowiednio:
- protokołu oględzin lub
- protokołu szacowania ostatecznego.
Co warte podkreślenia, dzierżawca (albo zarządca) nie może zaniechać ww. obowiązków. W takiej bowiem sytuacji, (tj. bez sporządzenia protokołu) poszkodowany ma zamkniętą drogę odwoławczą zarówno przed Nadleśniczym, jak i ewentualnie później przed sądem. Do wniesienia odwołania konieczne jest bowiem formalnie sporządzenie dokumentu – protokołu, nawet jeżeli wyrażono by w nim odmowę dokonania szacowania ostatecznego. Z kolei, by mieć możliwość wniesienia sprawy do sądu powszechnego, Nadleśniczy musi wydać decyzję w rzeczonej sprawie.
Na tym etapie, warto wspomnieć o tym, jaki pogląd dominuje obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz sądów powszechnych. Sądy stoją na stanowisku, że czynności polegające na sporządzeniu ww. protokołów należy traktować jako akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) [dalej: p.p.s.a.]. Zdaniem Sądów mimo, że Koło Łowieckie nie jest organem administracji publicznej, ma ono wynikający z ustawy obowiązek dokonania aktów z zakresu administracji publicznej i jego bezczynność w tym zakresie podlega kontroli sądu administracyjnego (por. np. postanowienie NSA z dnia z 17.11.2020 r., II OSK 865/20, LEX nr 3096347 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 24.06.2021 r., III SAB/Gd 262/20, LEX nr 3198110).
W uchwale z dnia sygn. III CZP 48/20 Sąd Najwyższy wskazał, że: „ (…) kontrola aktów i czynności procesowych poprzedzających wydanie decyzji, o której mowa w art. 46e pr. łow., należy do sądów administracyjnych i ostatecznie te sądy muszą wypracować zasady efektywnej kontroli administracyjnego etapu postępowania o ustalenie odszkodowania za szkody łowieckie, ale wydaje się, że skoro ustawodawca dopuścił możliwość kwestionowania odwołaniem ustaleń zawartych w protokołach oględzin i ostatecznego oszacowania, to dopuszczalne musi być także korzystanie z instytucji przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu uzyskania rozstrzygnięcia w sprawie podlegającej załatwieniu decyzją, z całym ich rygoryzmem (ponaglenie, skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania). Skoro w celu rozpoznania odwołań od ustaleń poczynionych do protokołów oględzin i oszacowania szkody nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe zobowiązany jest do ponownego dokonania oględzin i zweryfikowania twierdzeń i zastrzeżeń zgłoszonych przez strony do protokołu, to nie ma przeszkód, by – zawiadomiony o uchyleniu się przez zarządcę lub dzierżawcę obwodu łowieckiego od wykonania nałożonych na niego obowiązków w fazie polubownego szacowania wysokości szkody – czynności tych dokonał w celu zrealizowania własnej kompetencji do wydania decyzji.”
Wobec powyższego, gdy Koło Łowieckie nie sporządza protokołu, poszkodowany może wnieść skargę do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Co do zasady, warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wskazuje, że skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
