W dzisiejszym wpisie odpowiemy na coraz częściej pojawiające się pytanie – czy, a jeśli tak to w jakich okolicznościach, możliwe jest przedłużenie umowy dzierżawy nieruchomości rolnej bez rozpisywania przetargu? Skupimy się na sytuacji, w której umowa dzierżawy takiego gruntu została zawarta w trybie przetargowym – na czas określony.
Mając na uwadze powyższe założenia należy jednoznacznie podkreślić, że każda próba wystąpienia z wnioskiem o przedłużenie dzierżawy na kolejny okres ze strony dzierżawcy, jeszcze przed upływem jej terminu, miałaby swoje konkretne konsekwencje. Jakie? Konsekwencją uwzględnienia prośby dzierżawcy byłaby zmiana zawartej umowy dzierżawy na czas określony w zakresie terminu jej obowiązywania. Czy jest to w ogóle możliwe?
Aby odpowiedzieć na powyższe pytanie, warto na początek przyjrzeć się, co na ten temat mówią przepisy. Nieruchomości rolne Skarbu Państwa wydzierżawiane są w oparciu o przepisy ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W art. 39 ust. 2 pkt 1 tej ustawy przewidziano możliwość „przedłużenia” dzierżawy zawartej na czas określony, bez konieczności przeprowadzania przetargu. W takiej sytuacji, najpóźniej na 3 miesiące przed zakończeniem dzierżawy, dzierżawca musi złożyć oświadczenie o zamiarze kontynuowania dzierżawy. Co jednak warte podkreślenia, ustawa ta, zgodnie z jej art. 1 pkt 1, nie znajduje zastosowania do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych. Nie jest zatem dopuszczalne przedłużenie okresu trwania dzierżawy gruntu rolnego w zarządzie Lasów Państwowych w oparciu o przywoływany powyżej przepis.
Czy istnieje zatem jakakolwiek „furtka” umożliwiająca bezprzetargowe przedłużenie obowiązujących dzierżaw nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych? Takich możliwości należałoby poszukiwać w uregulowaniach wewnętrznych Lasów Państwowych, w tym w wytycznych regionalnych dyrekcji lasów państwowych oraz regulaminach wydzierżawiania gruntów rolnych przyjmowanych przez poszczególne nadleśnictwa. Dokumenty te często określają bowiem warunki stosowania trybu bezprzetargowego. Jeżeli powyższe dokumenty nie wprowadzałyby możliwości przedłużenia umowy dzierżawy gruntu rolnego bez przetargu, należałoby całkowicie wyłączyć taką możliwość.
Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że w przypadku umowy zawartej w wyniku przetargu, wzór tej umowy stanowi jeden z dokumentów dołączanych do dokumentacji przetargowej. W ogłoszeniu o przetargu obligatoryjnie wskazuje się więc okres dzierżawy. Zmiana umowy w zakresie terminu jej obowiązywania, z pominięciem całej procedury przetargowej, byłaby więc w takiej sytuacji niedopuszczalna z punktu widzenia postępowania przetargowego i ograniczała prawa innych potencjalnych dzierżawców, zainteresowanych danym terenem.
