W dzisiejszym wpisie szczegółowo przyjrzymy się sytuacji podmiotu zobowiązanego do uiszczania podatku rolnego, dla nieruchomości zarządzanych przez nadleśnictwo i wydzierżawianych podmiotom prywatnym.
Zgodnie z obecną linią orzeczniczą, potwierdzoną uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 9 grudnia 2019 r. (sygn. Akt II FPS 3/19), obowiązek podatkowy (w zakresie Podatku od nieruchomości, podatku leśnego lub podatku rolnego) ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych niezależnie od zawartych umów przenoszących prawa do gruntu/nieruchomości na inny podmiot.
Warto wspomnieć, że Uchwała II FPS 3/19 – NSA została podjęta w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości i jednocześnie w sprawie służebności przesyłu. Tym samym sama sentencja Uchwały II FPS 3/19 – NSA nie odnosi się wprost do aspektów podmiotowych, w tym przykładowo do opodatkowania takich podmiotów jak dzierżawca czy najemca. Niemniej zdecydowana większość aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych w znacznym stopniu opiera się na pewnych fragmentach rzeczonego uzasadnienia, które mogą odnosić się do umów dzierżawy czy najmu. Chodzi w szczególności o następujące fragmenty uzasadnienia uchwały:
- “W przypadku posiadania w jakimkolwiek zakresie nieruchomości stanowiącej mienie państwowe nie jest możliwe uznanie za podatnika tego podmiotu, który zawarł umowę z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe (lub z jednostką organizacyjną Lasów Państwowych). Jest to ściśle związane z tym, o czym była mowa wcześniej – taki podmiot prawa podatkowego, będący z mocy art. 3 ust. 1 ab initio u.p.o.l. (Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) sam podatnikiem jako jednostka organizacyjna, nie został wymieniony w treści art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Wobec tego uregulowania, Lasy Państwowe, jako samodzielny i wymieniony expressis verbis w ustawie podatnik, nie mogą niejako w imieniu Skarbu Państwa “przenosić” obowiązku podatkowego na dalszych posiadaczy nieruchomości będących w ich zarządzie i to bez względu na zakres tego posiadania.
- Wobec tego należy przyjąć, że podatnikiem stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. powinny być Lasy Państwowe niezależnie od treści jakiejkolwiek umowy, zawartej przez lub w imieniu Lasów Państwowych, czy też treści służebności przesyłu oraz zakresu posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego. Nieruchomości przekazane w dalsze posiadanie nie tracą przymiotu posiadacza na podstawie “innego tytułu prawnego”, a ponadto są wymienione jako podatnik w art. 3 ust. 2 u.p.o.l.“
Ponadto, z uwagi na brak większych różnic pomiędzy przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a przepisami ustawy o podatku rolnym czy podatku i podatku leśnym, w zakresie podmiotów zobowiązanych do uiszczenia przedmiotowych podatków, należy przyjąć, że ww. stanowisko będzie odnosiło się także do spraw dotyczących podatku rolnego lub leśnego.
Jako, że powyższy pogląd, choć zgodny z przepisami prawa, może wzbudzać szereg wątpliwości – decyzje organów podatkowych oparte na ww. uchwale są często przedmiotem skarg składanych do sądów administracyjnych. Przeprowadzona przez nas kompleksowa analiza orzecznictw w tym zakresie wskazuje jednak, że aktualnie sądy administracyjne podzielają ww. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Konkluzja jest więc taka, że chcąc zawrzeć umowę dzierżawy (czy też inną umowę przenoszącą posiadanie gruntów należących do Lasów państwowych), należy założyć, iż to właśnie nadleśnictwo będzie podmiotem zobowiązanym do uiszczenia podatku (od nieruchomości, rolnego, leśnego).
