W dzisiejszym wpisie przyjrzymy się bliżej kolejnemu zagadnieniu z zakresu obszaru udostępniania lasu – tym razem poruszamy temat wejścia na teren Lasów Państwowych przy wykonywaniu prac przygotowawczych pod inwestycję drogową.
Aby bliżej przeanalizować temat, na wstępie warto przyjrzeć się obowiązującym w tym zakresie przepisom. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 162 z późn. zm.) [dalej: specustawa] kompleksowo reguluje kwestie przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wprowadzenie tych przepisów miało na celu ułatwienie procesu inwestycyjnego poprzez uproszczenie procedur. Aby to osiągnąć, ustawodawca przyznał zarządcom dróg specjalne uprawnienia mające na celu przyspieszenie realizacji inwestycji. Jednym z tych uprawnień jest możliwość wejścia na teren nieruchomości należącej do innych osób w celu przeprowadzenia prac przygotowawczych związanych z inwestycją drogową.
Kwestie dotyczące możliwości bezpłatnego dostępu zarządcy terenu do nieruchomości osób trzecich w celu prowadzenia prac przygotowawczych związanych z planowaną inwestycją drogową zostały uregulowane w art. 21a ust. 1 pkt 1 specustawy. Zgodnie z tym przepisem właściwy zarządca drogi występuje do właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości o zgodę na wejście na teren nieruchomości lub jej części oraz uzgadnia z nim przewidywany sposób, zakres i termin korzystania z nieruchomości. Jakie prace przygotowawcze można w takiej sytuacji wykonać? Przede wszystkim jest to:
- przeprowadzenie badań archeologicznych, prac geologicznych lub określenie geotechnicznych warunków posadowienia obiektu lub wykonanie innych czynności niezbędnych do sporządzenia dokumentacji technicznej bezpośrednio związanej z inwestycją drogową.
- przeprowadzenie pomiarów, badań lub innych prac niezbędnych do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
- wycinka drzew lub krzewów,
- wykonanie kompensacji przyrodniczej
Należy też pamiętać, że w przypadku Lasów Państwowych, ustawodawca wprowadził przepis szczególny. Zgodnie z art. 21a ust. 2a specustawy w przypadku gdy prace przygotowawcze, o których mowa w ust. 1, przeprowadzane są na nieruchomościach stanowiących własność Skarbu Państwa, zarządzanych przez Lasy Państwowe, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach uprawnia do nieodpłatnego wejścia na teren, na którym jest przewidywana realizacja inwestycji, celem wykonania tych prac. Do wycinki drzew i krzewów stosuje się odpowiednio przepisy art. 20b i art. 21 specustawy.
Podsumowując, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach uprawnia zarządcę drogi do nieodpłatnego wejścia na teren nieruchomości zarządzanych przez Lasy Państwowe, na których przewidywana jest realizacja inwestycji. Zarządca może to uczynić, aby wykonać prace przygotowawcze, o których mowa w art. 21a ust. 1 specustawy. Uprawnienie to przysługuje zarządcy drogi na podstawie:
- ostatecznej decyzji środowiskowej lub
- decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, w której wskazano działki konieczne do przeprowadzenia prac przygotowawczych.
W takim przypadku przepisy nie wymagają uzyskiwania zgody zarządcy – Lasów Państwowych. Nie ma także podstaw do obciążania zarządcy drogi opłatą za udostępnienie nieruchomości, ponieważ przepis wprost wskazuje na nieodpłatne wejście na teren nieruchomości.
Wobec powyższego, gdy zarządca przedłoży ostateczną decyzję środowiskową, ma pełne prawo do nieodpłatnego wejścia na teren nieruchomości zarządzanych przez Lasy Państwowe w celu wykonania prac przygotowawczych. W takim przypadku, nie potrzebuje do tego odrębnej zgody czy uzyskania prawa do gruntu.
