W dzisiejszym wpisie przyjrzymy się bliżej kwestii związanej z tym, czy każdemu leśnikowi przysługuje prawo do bezpłatnego mieszkania? Warto na wstępie przyjrzeć się obowiązującym przepisom w tym zakresie. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1356 z późn. zm.) [zwanej dalej: „u.o.l.”], pracownicy Służby Leśnej mają pewne uprawnienia, w tym możliwość korzystania z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Ponadto, mogą mieć prawo do bezpłatnego mieszkania, o ile charakter ich pracy wymaga zamieszkania w miejscu jej wykonywania.
Zgodnie z art. 46 ust. 3 u.o.l., jeżeli jednak zarząd Lasów Państwowych nie dysponuje odpowiednią liczbą mieszkań przeznaczonych na potrzeby pracowników Służby Leśnej, jako ekwiwalent przysługuje im równoważnik pieniężny. Ważne jest, że to uprawnienie zależy od faktycznej konieczności zamieszkania w miejscu pracy.
Warto jednocześnie wspomnieć, że w piśmiennictwie wskazuje się, że uprawnienie to nie przysługuje pracownikowi, który zamieszkuje w miejscu wykonywania pracy. Uprawnienie to dotyczy jedynie takich sytuacji, gdy pracownik musi zmienić miejsce zamieszkania z uwagi na charakter wykonywanej pracy, nie dysponując przy tym żadnym mieszkaniem w nowym miejscu wykonywania pracy (por. B. Rakoczy [w:] Ustawa o lasach. Komentarz, Warszawa 2011, art. 46).
Zgodnie ze wspomnianym już powyżej art. 46 ust. 4 u.o.l., minister właściwy do spraw środowiska określa stanowiska w Służbie Leśnej, na których pracownikom przysługuje bezpłatne mieszkanie lub równoważnik pieniężny oraz ustalenia procedury przyznawania i zwalniania mieszkań, a także wypłaty równoważnika pieniężnego.
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie określenia stanowisk w Służbie Leśnej, na których zatrudnionym pracownikom przysługuje bezpłatne mieszkanie albo równoważnik pieniężny, oraz sposobu i trybu przyznawania i zwalniania tych mieszkań, a także ustalania i wypłaty równoważnika pieniężnego (Dz. U. Nr 221, poz. 1751) bezpłatne mieszkanie, o którym mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 u.o.l., albo równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 46 ust. 3 u.o.l. przysługuje pracownikowi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe zaliczanemu do Służby Leśnej, zatrudnionemu na stanowisku nadleśniczego albo leśniczego, zwanemu dalej “pracownikiem”. Podkreślenia wymaga też, że bezpłatne mieszkanie (albo równoważnik pieniężny) przyznaje się po złożeniu przez pracownika stosownego wniosku – nie przysługują one zatem “z urzędu”.
Podsumowując, aby zweryfikować, czy dany pracownik ma prawo do bezpłatnego mieszkania (lub ekwiwalentu pieniężnego), należy przede wszystkim ustalić, czy stanowisko oraz charakter wykonywanej przez niego pracy związane są z koniecznością zamieszkania w miejscu jej wykonywania. Jeśli pracownik dysponuje już mieszkaniem w miejscu wykonywania pracy, takie uprawnienie już mu nie przysługuje.
